Kalp deliği kapatma, Vertiküler Septal Defekt (VSD) ya da Atriyoventriküler Septal Defekt (ASD) gibi durumlarda gerçekleştirilen işlemdir. Kalpte yer alan delikler, kanın sağ ve sol odacıklar arasında düzgün bir şekilde akışını engeller. Bu durum çeşitli nedenlerden kaynaklanabilir. Doğuştan olabildiği gibi yüksek kan basıncı ve kalp yetmezliği gibi sorunlar da kalp deliğine neden olabilir.
Kalpte bulunan delik durumunda çeşitli semptomlar ön plana çıkar. Kalp deliği belirtileri arasında nefes darlığı, kalpte üfürüm olarak adlandırılan uğultu sesi, bacak, ayak ya da karında şişme, migren atakları yer alır. Kalp deliği tedavisi için ilk olarak teşhis ve tanı aşamalarında uygun yöntemlerin tercih edilmesi gerekir.
Ekokardiyografi ve elektrokardiyogram, kalpteki deliğin teşhis edilmesi adına kullanılabilen yöntemler arasında yer alır. Tedavi yöntemleri kalp deliğinin kapatılmasına yöneliktir. Kalp deliği kapatmak için cerrahi yöntem ve ameliyat olmak üzere iki farklı yöntem arasından tercihte bulunulur. Genellikle amplatzer cihazı ile tedavi gerçekleştirilir.
Kalp deliği, Atriyal Septal Defekt ya da kısaca ASD; kalbin içinde, kalpte ve kalp kulakçıkları arasında delik olma durumudur. Kalpte bulunan delik, doğuştan gelen kalp hastalıkları arasında yer alır. Delik zaman içerisinde kendiliğinden kapanabilir. Öte yandan küçülme ihtimali de mevcuttur. Özellikle bebeklerde kalp deliğinin görülmesi endişe duymayı gerektirmemekle birlikte ilerleyen yaşlarda kalpte bulunan delik çeşitli sorunlara neden olabilir. Bu tür durumlarda kalp deliği kapatma adına çeşitli yöntemlerin tercih edilebileceğini söylemek olanaklıdır.
Kalbin delik olması durumunda çeşitli semptomlar ortaya çıkar. Genel olarak kalbin delik olma belirtileri aşağıdaki gibi sıralanabilir:
Bu tür belirtilerin her biri, kalpte bulunan deliğe işaret edebilir. Bu nedenle semptomlardan herhangi birinin görülmesi halinde doktor kontrolüne gidilmesi oldukça önemlidir. Kalp deliği kapatma gibi tedavi yöntemleri ile deliği kapatma ve semptomları giderme adımları atılabilir. Fakat bunun için ilk olarak teşhisin doğru bir şekilde yapılması gerekir.
Teşhis için kullanılabilecek pek çok yöntem mevcuttur. Bu yöntemler ise genel hatlarıyla şu şekilde sıralanabilir:
Belirtilen testler ile kalp deliğinin teşhisi gerçekleştirilir. Teşhisin doğru bir şekilde yapılması, tedavi aşamasına geçilebilmesi adına son derece önemlidir. Bu nedenle tanının doğru konulması adına ihtiyaç duyulan yöntemlerin tamamı tercih edilebilir.
Kalp deliği kapatma yöntemleri temel olarak iki başlık altında değerlendirilir. Ameliyatlı ve ameliyatsız yöntem, kalp deliği kapatılması için tercih edilir. Ameliyatsız kalpte bulunan deliğin kapatılması mümkündür. Anjiyografiye benzer bir yöntem ile kasık damarından girilir ve özel cihazlarla kalpte yer alan delikler kapatılabilir.
ASD hastalarında tercih edilebilecek bir diğer yöntem cerrahi işlemdir. Kalp deliği ameliyatı olarak bilinen bu yöntemde kalpte yer alan delik dikilir ya da yama yapılır. Böylelikle delik kapatılır. Kalp akciğer makinesi kullanılarak gerçekleştirilen uygulama genel anestezi altında gerçekleştirilir.
Kalp deliği kapatma yöntemleri arasında yer alan cerrahi işlemsiz delik kapatma uygulaması çeşitli adımlarla gerçekleştirilir. Uygulama kapsamında gerçekleştirilen adımlar genel hatlarıyla şu şekilde sıralanabilir:
Son olarak cihaz yerleştirildikten sonra herhangi bir sorun olup olmadığı kontrol edilir. Ayrıca hastanın kalp fonksiyonları da detaylı olarak kontrol edilir. İşlem sonrasında çoğunlukla 1 ila 2 gün içerisinde hasta taburcu edilir.
Kalp deliği kapatma sonrasında iyileşme süreci, doktor kontrolü ve doktor tarafından belirtilen tedavi yöntemlerine uygun şekilde hareket edilip edilmemesine bağlı olarak değişebilir. Bu nedenle hasta ve hasta yakınlarının doktor önerilerini ciddiye alması son derece önemlidir.
Özellikle kalp deliği kapatma ameliyatı sonrasında herhangi bir komplikasyon gelişmemesi adına iyileşme süreci dikkate alınmalıdır. Bunun yanı sıra cerrahi işlem uygulanmadan gerçekleştirilen kalpteki deliği kapatma adımı sonrasında da istirahat ve doktor tavsiyeleri önemlidir.
Ameliyat durumunda, cerrahi işlem sonrasında hasta genellikle 1 ila 2 gün içerisinde hastanede kalır. Bir komplikasyon gelişmemesi halinde hastanın taburcu edilmesi olanaklıdır. İşlemden sonra göğüs bölgesinde bir miktar ağrı görülebilir. Doktor tarafından bu tür durumlar için ağrı kesici önerilebilir.
Hastanın ilk birkaç hafta boyunca ağır fiziksel aktivitelerden kaçınması gerekir. İyileşme sürecinin takibi için düzenli doktor kontrolüne gidilmelidir. Özellikle bu süreçte doğru ve dengeli beslenmeye önem verilmelidir. Uygulama sonrasında tam iyileşme süresi hastadan hastaya değişiklik gösterebilir. Bazı hastalarda iyileşme süresinin birkaç ayı bulması olasıdır.
Kalp deliği kapatma tedavisinde dikkat edilmesi gereken pek çok husus mevcuttur. Özellikle yetişkinlerde kalbin delik olması belirtileri görülmesi halinde doktor kontrolüne gitmek ve tanı işlemlerini gerçekleştirmek, erken tedavi açısından önemlidir. Tedavi ile ilgili ön planda tutulan hususlar ana hatlarıyla şu şekildedir:
Stres yönetimi için tedavi sonrasında psikolojik destek alınması mümkündür. Kalp hastalıkları ve tedavi süreçleri, hastalarda stres ve kaygıya neden olabilir. Kaygı ve stresin yönetilmesi, iyileşme sürecinde çok daha efektif bir şekilde hareket edilmesini destekleyebilir.
Kalp deliği kapatma işlemlerine ihtiyaç duyan ve kalbinde delik bulunan hastalar için yaşam tarzına yönelik çeşitli tavsiyeler ön plana çıkar. Öncelikli olarak dengeli ve kalp dostu bir beslenme benimsenmelidir. Tuz tüketimi azaltılmalı, doymuş yağlar tüketilmemelidir. Öte yandan yeterli su tüketildiğinden emin olunmalıdır.
Ayrıca doktor onayı ile egzersiz yapılmalı ve ağır fiziksel aktivitelerden kaçınılmalıdır. Sigara ve alkol kullanımından uzaklaşmak da oldukça önemlidir. Kalp deliği kapatma Doğuştan kalp deliği tedavisi sonrasında bu tür hususlar çok daha önemli bir hal alır.