Ventrikül taşikardi (V-tach) bir tür aritmidir. Kalbin ventrikül olarak adlandırılan alt odacıklarında anormal elektrik sinyalleri sonucunda meydana gelir. Normal kalp atışı sinyalleri engellendiğinden kalbin vücuda yeterli kan pompalayamadığı görülür. Çünkü kalp çok hızlı atar. Ventrikül taşikardi atakları kısa süreli olmakla birlikte birkaç saniyeden uzun sürmesi de olanaklıdır. Bu durum, yaşamı tehdit edici olabildiğinden özellikle taşikardi belirtilerinin gözlemlenmesi gerekir.
Nefes almada zorluk, sersemlik hissi ya da bayılma, çarpıntı ve nabzın hızlanması taşikardi durumunda ortaya çıkan belirtiler arasında yer alır. Bu tür belirtilerin gözlemlenmesi halinde doktor kontrolüne gidilmesi gerekir. Hastalık tanısı konulabilmesi için çeşitli yöntemlerin tercih edilmesi son derece önemlidir. Tanı sonrası ise taşikardi tedavisi gerçekleştirilir.
Ventriküler Taşikardi Nedir?
Ventrikül taşikardi, kalbin karıncıklarından kaynaklanan ritim bozukluğu olarak tanımlanabilir. Daha önce kalp krizi geçirmek başta olmak üzere çeşitli nedenler, kalbin karıncıklarında hasar görülmesine sebebiyet verir. Karıncıklarda meydana gelen hasar, ritim bozukluklarına neden olur. Ventrikül taşikardinin bulunduğu hastalar istirahat halindeyken bile nabız yüksekliği ile karşı karşıya kalabilir.
Ventriküler Taşikardi Belirtileri Nelerdir?
Ventrikül taşikardinin çeşitli semptomlarla kendisini belli ettiğini söylemek mümkündür. Bu semptomlar aşağıdaki gibi sıralanabilmekte olup özellikle hastalık tanısı konulurken önemli bir hal alır:
- Nefes almada zorluk
- Göğüs ağrısı
- Baş dönmesi
- Nabzın hızlanması
- Sersemlik hissi ya da bayılma
- Çarpıntı
Hayatı tehdit eden ritim bozukluğunda çoğunlukla nabzın bir anda hızlandığı görülür. Nabız o kadar hızlı atar ki buna bağlı olarak kan basıncı düşer. Kalp vücudun her bölgesine oksijen pompalayamadığından taşikardi semptomları görülmeye başlar. Aynı zamanda kalp durması olarak bilinen bu durum, kişinin hayatını tehdit eder. Bu nedenle özellikle belirtilerin görülmeye başlandıktan sonra acil müdahale gereklidir.
Ventriküler Taşikardi Nedenleri ve Risk Faktörleri
Ventrikül taşikardinin çeşitli nedenleri mevcuttur. Doğumsal kalp hastalıkları başta olmak üzere pek çok durum hastalığın nedenleri arasında yer alır. Ventrikül taşikardi sebepleri genel olarak şu şekilde özetlenebilir:
- Kalp kası iltihabı
- Koroner arter hastalığı
- Sarkoidoz
- Kalp kapakçığı hastalığı
- Daha önce geçirilmiş olan kalp krizi
- Kalp yetmezliği
- Kardiyak arrest
- Bazı genetik ve kalıtsal durumlar
Ayrıca hastalık için birtakım risk faktörleri de bulunur. Hayati tehdit edebilen bir sorun olan ventriküler aritmi risk unsurları ana hatlarıyla şu şekildedir:
- Kalp hastalıkları
- Çeşitli ilaçlar
- Brugada sendromu gibi çeşitli elektriksel kalp hastalıkları
- Genetik yatkınlık
- Aşırı stres
- Tiroid hastalıkları
Bu tür hususların tamamı risk faktörleri kapsamında değerlendirilir. Özellikle stresi azaltıcı adımların atılması oldukça önemlidir. Bunun yanı sıra düzenli olarak doktor kontrolüne gitmek erken teşhis bakımından önemli olabilir.
Ventriküler Taşikardi Tanı Yöntemleri
Ventrikül taşikardide erken teşhis önemlidir. Bu nedenle özellikle semptomlardan herhangi bir tanesini gözlemlemeniz halinde doktor kontrolüne gitmeniz gerekir. Uzman doktor tarafından fiziki muayene gerçekleştirilmekte olup bunun yanı sıra gerekli olması halinde çeşitli test ve uygulamalar da yapılır.
Teşhis için birtakım yöntemler kullanılmakta olup bunlar genel hatlarıyla şu şekildedir:
- Holter monitörü
- Elektrokardiyogram (EKG)
- Ekokardiyografi
- Efor testi
- Koroner anjiyogram
- Kardiyak manyetik rezonans görüntüleme
Ayrıca implante edilebilir döngü kaydedici (ILR), kardiyak bilgisayarlı tomografi ve göğüs röntgeni gibi görüntüleme testleri de tanı için kullanılabilir. Yapılan testlerin sonuçları, başka bir sorunun V-tach’a sebep olup olmadığının anlaşılmasını sağlar.
Ventriküler Taşikardi Tedavi Seçenekleri
Ventrikül taşikardide farklı tedavi seçenekleri mevcuttur. Bu seçeneklerden hangisinin tercih edileceği, hastanın durumu ve V-tach’ın seviyesine göre değişiklik gösterir. Özellikle tekrarlayan atak durumlarında genellikle ablasyon tedavisi tercih edilir. V-tach türlerinden biri olan monomorfik taşikardide kalbin elektrik sistemi arızalandığı için aniden kalp durması görülebilir. Hızlı tıbbi bakım ile tedavisi olanaklıdır.
Polimorfik taşikardi ise genetik nedenlere bağlı olarak gelişen bir ritim bozukluğudur. Çoğunlukla çocukluk döneminde fark edilen polimorfik taşikardide elektrolit düzeltmeleri, ilaç kullanımı, QT uzatan ilaçların kesilmesi gibi tedavi yöntemlerinin tercih edilmesi olanaklıdır. Genel olarak ventrikül taşikardi tedavileri ise aşağıdaki gibi alt başlıklara ayrılabilir:
- İlaç Tedavisi: Çarpıntının kontrol altına alınması amacıyla kullanılan ilaçlar tek başlarına kullanılmakla birlikte çoğunlukla ablasyon tedavisiyle birlikte tercih edilir.
- Altta Yatan Hastalığın Tedavisi: Başka bir sağlık sorununun taşikardiye neden olması olasıdır. Bu durumdan şüphelenildiğinde altta yatan nedenin tespit edilmesi ve bu hastalıkların tedavi edilmesi gerekir.
- Ablasyon Tedavisi: V-tach’ı durdurmak ve tekrar oluşmasını engellemek adına ablasyon tedavisi tercih edilebilir. Ablasyon yöntemi ile çarpıntının mekanizmasını bulunmakta olup bu bölgede yakma işlemi gerçekleştirilir. Ardından ritim bozukluğunun etkisiz hale getirilmesi sağlanır.
- Şok Kalp Pili: Göğüs bölgesine yerleştirilen ve ritim bozukluklarını izleyip tespit ettiğinde otomatik bir şekilde elektrik şoku verilerek ritim bozukluğunun düzeltilmesini sağlayan bir yöntemdir.
Ayrıca kardiyoversiyon olarak bilinen yöntemin kullanılması da olanaklıdır. Yöntem kapsamında kontrollü elektrik şoku verilerek anormal kalp ritminin normale döndürülmesi sağlanır. Belirtilen yöntemlerden her biri V-tach tedavisinde önemli bir yer edinir.
Ventriküler Taşikardi ve Yaşam Tarzı Değişiklikleri
Ventrikül taşikardi hastalarının yaşam tarzında çeşitli değişiklikler yapması son derece önemlidir. Yaşam tarzında yapılması gereken değişiklikler aşağıdaki gibi özetlenebilir:
- Düzenli Egzersiz: Doktor tarafından onaylanan orta düzey egzersizler yapılabilir. Yürüyüş ve yoga, ideal egzersizler arasında yer alır. Ağır egzersizlerden kaçınılmalıdır. Aynı zamanda egzersiz sırasında baş dönmesi ya da çarpıntı hissedilmesi halinde durumun doktora bildirilmesi gerekir.
- Sağlıklı Beslenme: Kalp sağlığını koruyan besin ögelerinin tüketilmesi oldukça önemlidir. Omega-3 yağ asitleri içeren balık, düşük sodyumlu diyet, taze meyve-sebze ile tam tahıllar, doymuş yağ içermeyen yiyecekler beslenme programında yer alması gereken besin maddeleri arasında yer alır. Ayrıca kafein alımının sınırlandırılması gerekir. Çünkü kafein bazı bireylerde ritmi tetikleyebilir.
- Stres Yönetimi: Yoğun stresin kalp ritimlerini tetikleyebildiğini vurgulamak gerekir. Nefes egzersizleri ve meditasyon yapmak, stresin kontrol altına alınmasını sağlayabilir. Bunun yanı sıra sağlıklı ve kaliteli bir uykunun da stres üzerinde etkili olduğunu belirtmek mümkündür.
- Tetikleyicilerden Kaçınma: Özellikle alkol ve sigara, kalp ritminin bozulmasına neden olan tetikleyiciler arasında yer alır. Bu nedenle alkol ve sigara tüketilmemelidir. Ayrıca potasyum ve magnezyum seviyeleri korunmalıdır.
- İlaç Kullanımı: Doktor tarafından verilen ilaçlar varsa eğer bu ilaçlar doktorun belirtmiş olduğu dozda ve aralıklarla tüketilmelidir. Ayrıca doktora danışmadan ilacın dozu arttırılmamalı ya da ilaç kesilmemelidir.
- Düzenli Doktor Kontrolü: V-tach ile yaşayan bireylerin doktor kontrolünü aksatmaması son derece önemlidir. Kardiyoloji kontrollerine düzenli bir şekilde gidilmelidir. Bunun yanı sıra gerekirse holter monitörizasyonu ile ritim değerlendirilmelerinin yapılması olanaklıdır. Ayrıca ICD cihazı varsa eğer düzenli kontrollerle ayarlanması da son derece önemlidir.
Kaliteli yaşantıyı olumsuz etkileyen V-tach, özellikle erken teşhis ile kontrol altına alınabilir. Tedavi edilmeyen V-tach’ın hayati tehlike yaratacak durumlara neden olabildiği bilinir. Bu nedenle hastalık belirtilerinden herhangi bir tanesini gözlemlemeniz halinde doktor kontrolüne gitmeniz gerekir. Eğer hastalık teşhis edilirse uygun tedavi yöntemleri tercih edilerek hastalığın tedavisine başlanır. Bunun yanı sıra hastaların yaşam tarzında çeşitli değişiklikler yapması semptomların kontrol altına alınması açısından oldukça önemlidir.